Lotnictwo Wojskowe

Historia F-16

W 1970 roku dowództwa US Air Force i US Navy zostały poproszone o
zaproponowanie głównych kierunków rozwoju przemysłu zbrojeniowego,
które miały zaowocować powstaniem prototypów nowych systemów
uzbrojenia. Nowe technologie miały posłużyć do unowocześniania
istniejącego sprzętu w przyszłości, nie planowano zamówień dla
produkcji seryjnej.

  W 1972
roku USAF zorganizowało konkurs na nowy samolot myśliwski. po zgłoszeniu
wielu firm i projektów  wybór zawężono do firm General Dynamics i
Northropa. Oba zakłady otrzymały Kontrakt na budowę prototypów, które później
oblatano. W czasie prób w powietrzu okazało się, że podstawy do dokonania
wyboru są niewielkie. USAF optowały jednak za F16 . Mimo to Northrop  nie
poniósł strat, gdyż jego prototyp, znany pod oznaczeniem  YF-17 został zmodyfikowany
i przyjęty przez USN jako F-18 Hornet.

   Wkrótce po tym jak USAF dokonały wyboru F-16, kilka krajów NATO (Belgia,
Dania, Holandia i Norwegia) podjęto tak że decyzję o jego zakupie, w celu
zastąpienia eksploatowanych wcześniej Starfighterów. F-16, podobnie jak w
przypadku programu Starfighter, produkowany był również w Europie.

TROCHE HISTORII

Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych  wkroczyły w konflikt Wietnamski
bez dobrego samolotu myśliwskiego. Atomowe pole walki, do jakiego
szykowano się na wypadek konfliktu z Układem Warszawskim w Europie,
skierowało wysiłki Stanów Zjednoczonych na opracowanie naddźwiękowych samolotów myśliwsko-bombowych, zdolnych do
penetracji przestrzeni powietrznej przeciwnika i
wykonania jądrowego uderzenia na wybrane cele. Przed
atakami myśliwców przeciwnika miała je chronić duża prędkość i manewrowość, a
także możliwość podjęcia z nimi walki
na wypadek przechwycenia.
Natomiast do roli głównego środka osłony własnych wojsk wyznaczono rakietowe
zestawy przeciwlotnicze, a dopiero za ich szczelnym łańcuchem miały
operować naddźwiękowe myśliwce przechwytujące zdolne do rakietowego
ataku na szybko poruszające się obiekty. Wobec prognozy o zaniku klasycznych
walk powietrznych, coraz mniejszą wagę przywiązywano do manewrowości samolotu bojowego, zarówno
myśliwsko-bombowego, jak i myśliwca przechwytującego.

Ostatnim samolotem myśliwskim przeznaczonym do działań dziennych i
prowadzenia manewrowych walk powietrznych, z przewagą uzbrojenia strzeleckiego
nad rakietowym, był North American F-100A Super Sabre.
Jednak jego dalszy rozwój przebiegał w kierunku samolotu do uderzeń z użyciem
broni jądrowej.

Pomysł wprowadzenia do uzbrojenia lekkiego,
nieskomplikowanego samolotu myśliwskiego, mogącego również w ograniczonym
zakresie zwalczać cele naziemne pojawił się w Stany Zjednoczonych w pierwszej
połowie lat 60., czyli jeszcze przed rozpoczęciem wojny
wietnamskiej. Bezpośrednią reakcją na zmianę doktryny obronnej było
podjęcie w 1965
dwóch programów o charakterze studiów nad przyszłym samolotem bojowym:
myśliwcem przewagi powietrznej – program FX – oraz lekkim myśliwcem
dziennym – Advanced Day Fighter (ADF).
Ten ostatni stanowił zalążek przyszłego F-16.

Spcjalnie dla F-16 opracowano odmianę silnika F100-PW-200,
dostosowaną do
pracy na samolocie jednosilnikowym. Główną zmianą było dodanie
urządzenia, zapobiegającemu pompażu w czasie odpalenia pocisków rakietowych.
Urządzenie to było uruchamiane sygnałem do odpalenia dowolnego pocisku
rakietowego. Wówczas automatycznie redukowano ilość paliwa podawanego
do komory spalania
i do dopalacza (jeśli był włączony). Jednocześnie urządzenie zmieniało
kąt natarcia łopatek wieńców kierujących sprężarki na mniejszy.
Powodowało to krótkotrwały spadek ciągu silnika, ale jak się okazało –
skutecznie zapobiegało wpadnięciu silnika w pompaż. Drugim elementem
wspomnianego urządzenia było automatyczne odcięcie dopływu paliwa w
przypadku gwałtownego wzrostu temperatury gazów przed turbiną,
charakterystyczne dla wystąpienia pompażu. Zapobiegało to zniszczeniu
silnika w przypadku wystąpienia pompażu i umożliwiało jego ponowne
uruchomienie w przypadku, oczywiście gdy wystarczał na to zapas
wysokości.